گیاه بابونه یکی از شناختهشدهترین گیاهان دارویی است که از گذشته تا امروز به دلیل خواص فراوان خود در درمان بیماریها و مراقبت از زیبایی پوست و مو مورد توجه بوده است. این گیاه نهتنها به عنوان یک نوشیدنی آرامبخش شناخته میشود، بلکه در ترکیب محصولات مراقبتی و آرایشی نیز جایگاه ویژهای دارد.
همه ما چای بابونه را بهعنوان نوشیدنیای برای رفع استرس میشناسیم، اما شاید ندانیم که کاربرد موضعی این گیاه نیز فواید چشمگیری دارد. بابونه با دارا بودن ترکیبات ضدالتهاب، ضدباکتری و آنتیاکسیدان، علاوه بر تسکین ذهن و بدن، به بهبود وضعیت پوست و مو نیز کمک میکند.
عصاره گیاه بابونه
بابونه از خانواده کاسنیان و از گروه گلهایی شبیه به گل مینا است. تاریخچه استفاده از این گیاه به تمدنهای باستانی مصر و یونان بازمیگردد. در میان گونههای مختلف بابونه، دو نوع آلمانی و رومی بیشترین کاربرد دارویی و آرایشی را دارند.
بابونه برای پوست و مو
گرچه بسیاری از افراد خاصیت اصلی بابونه را در اثر آرامبخش آن میدانند، اما این گیاه بسیار فراتر از یک آرامکننده ساده است. ترکیبات موجود در آن با خاصیت ضدالتهاب، ضدحساسیت و آنتیباکتریال، در رشد مجدد موهای سالم و تقویت فولیکولهای مو نقش دارند. بابونه ضمن نرمکنندگی پوست سر، موجب تحریک رشد موهای ضخیمتر و سالمتر میشود.
برای پوست نیز، بابونه گیاهی با اثر ضدقارچ، ضدعفونت و ضدالتهاب پوستی است. که این گیاه به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها و اسانسهای روغنی، برای پوستهای حساس بسیار مناسب بوده و با خنثیسازی رادیکالهای آزاد، التهاب و تحریکات پوستی را کاهش میدهد.
خواص بابونه در مراقبت از پوست
استفاده از بابونه در مراقبت از پوست، یکی از روشهای مؤثر طبیعی برای بهبود ظاهر و سلامت پوست است. این گیاه در درمان آکنه، روشن کردن رنگ پوست و جوانسازی سلولهای پوستی نقش دارد.
۱. درمان آکنه و جوشهای پوستی
یکی از کاربردهای رایج بابونه در محصولات مراقبتی، خاصیت آن در درمان آکنه است. آکنه زمانی ایجاد میشود که منافذ پوست بر اثر چربی اضافی، آلودگی یا رشد باکتریها مسدود شود و در نهایت التهاب و جوشهای قرمز شکل گیرد.
ترکیبات مؤثر بابونه مانند آلفابیزابولول، فلاونوئیدها و کامازولن، به دلیل خاصیت ضدالتهابی و آنتیباکتریال خود، موجب کاهش التهاب و مهار فعالیت باکتریهای مولد آکنه میشوند.
مطالعات علمی نشان دادهاند که آلفابیزابولول در کاهش قرمزی پوست و التهابات موضعی آن مؤثر است و کامازولن نیز در عملکرد ضدالتهابی عصاره بابونه نقش کلیدی دارد. از اینرو، محصولات حاوی عصاره بابونه میتوانند به عنوان درمانی مؤثر برای کنترل جوشها و بازگرداندن آرامش به پوست مورد استفاده قرار گیرند. (جوش و آکنه و تفاوت آنها)
۲. روشنکننده طبیعی پوست
یکی دیگر از خواص مهم بابونه، تأثیر آن در روشن کردن پوست است. افرادی که از تیرگی یا لکههای پوستی رنج میبرند، میتوانند از محصولات حاوی بابونه بهره ببرند.
ژلها و کرمهای حاوی عصاره بابونه از مؤثرترین مواد طبیعی در کاهش تیرگی پوست محسوب میشوند. فلاونوئیدهای موجود در بابونه با مهار فعالیت ملانین، به تدریج باعث کاهش لکهای تیره و افزایش شفافیت پوست میشوند. (چگونگی روشن سازی پوست)
۳. جوانسازی پوست و پیشگیری از پیری زودرس
پیری پوست یکی از دغدغههای شایع در مراقبتهای زیبایی است. تابش نور خورشید، آلودگی هوا و استرس، از مهمترین عوامل ایجاد چین و چروک و از بین رفتن شادابی پوست هستند.
بابونه با داشتن مقادیر فراوانی از پلیفنولها و فلاونوئیدها، به عنوان منبعی قوی از آنتیاکسیدانها شناخته میشود. این ترکیبات با خنثی کردن رادیکالهای آزاد، مانع از تخریب سلولی شده و به حفظ طراوت و انعطاف پوست کمک میکنند.
استفاده مداوم از محصولات حاوی عصاره بابونه، به کاهش خطوط ریز پوستی و تقویت لایه محافظ پوست منجر میشود و ظاهری جوانتر و سالمتر به پوست میبخشد. (ده روش برای جوانسازی پوست)
خواص درمانی بابونه برای پوست
علاوه بر اثرات زیبایی، بابونه در درمان مشکلات پوستی نیز مؤثر است. از مهمترین این خواص میتوان به بهبود زخم، کاهش استرس و تسکین علائم بیماریهای پوستی اشاره کرد.
۱. بهبود سریعتر زخمها
از گذشتههای دور، بابونه بهعنوان گیاهی مؤثر در ترمیم زخمهای پوستی شناخته میشده است. تحقیقات علمی جدید نیز نشان دادهاند که عصاره بابونه با افزایش سرعت خشک شدن زخم و تحریک رشد بافت اپیتلیال، فرایند ترمیم را تسریع میکند.
استفاده از عصاره بابونه موجب کاهش اندازه زخم و افزایش روند بازسازی پوست آسیبدیده شده است. مقایسهها همچنین نشان دادهاند که تأثیر بابونه در بهبود زخم حتی از برخی داروهای استروئیدی موضعی بیشتر است.
۲. کاهش استرس و تأثیر غیرمستقیم آن بر پوست
استرس عامل مهمی در بروز مشکلات پوستی مانند خشکی و تیرگی پوست است. مصرف چای بابونه یا استفاده از اسانس روغنی آن به کاهش سطح اضطراب و بهبود وضعیت روانی کمک میکند. با کاهش استرس، جریان خون در پوست بهبود یافته و پوست شادابتر و سالمتر میشود.
۳. کمک به درمان اگزما و پسوریازیس
بابونه به دلیل خواص ضدالتهاب و ضدباکتری خود، در کاهش خارش و التهاب ناشی از اگزما مؤثر است. کرمهای حاوی عصاره بابونه رومی عملکردی مشابه با کرمهای هیدروکورتیزون دارند و میتوانند به تسکین پوست کمک کنند.
همچنین در بیماران مبتلا به پسوریازیس، استفاده از روغن یا عصاره بابونه موجب کاهش التهاب و خارش میشود. این گیاه اگرچه بیماری را درمان نمیکند، اما در کنترل علائم آن نقش مؤثری دارد.
خواص بابونه برای مو
خواص بابونه تنها محدود به پوست نیست؛ بلکه در حفظ سلامت و زیبایی مو نیز تأثیر چشمگیری دارد.
۱. کاهش ریزش و تقویت مو
ریزش مو یکی از مشکلات رایج است که میتواند به دلایل مختلفی از جمله استرس، تغییرات هورمونی یا استفاده زیاد از مواد شیمیایی ایجاد شود. بابونه با خاصیت ضدعفونی و ضدالتهاب خود، فولیکولهای مو را پاکسازی کرده و رشد موهای جدید را تحریک میکند. همچنین، استفاده از شامپوها و ماسکهای حاوی بابونه، موها را در برابر آسیبهای محیطی مقاومتر میسازد. (کاهش ریزش مو)
۲. رفع شوره و خارش پوست سر
یکی دیگر از کاربردهای بابونه، درمان طبیعی شوره سر است. این گیاه با خاصیت ضدقارچ و ضدخارش، موجب تسکین پوست سر میشود. استفاده منظم از شامپوهای حاوی عصاره بابونه به پاکسازی پوست سر کمک کرده و احساس طراوت و تمیزی ایجاد میکند. (آشنایی و درمان شوره سر)
۳. افزایش درخشندگی و روشنتر شدن مو
بابونه علاوه بر تقویت مو، درخشندگی خاصی به آن میبخشد. رنگدانههای زرد طبیعی موجود در گلهای بابونه باعث انعکاس بهتر نور بر روی تار مو شده و جلوهای براق و درخشان ایجاد میکند. این گیاه همچنین به عنوان روشنکنندهای ملایم عمل کرده و بدون آسیب به ساختار مو، رنگ آن را اندکی روشنتر میسازد. (چگونه موی خود را درخشان کنیم؟)
جمعبندی
بابونه گیاهی چندمنظوره با ترکیباتی غنی است که در حفظ زیبایی و سلامت پوست و مو نقش چشمگیری دارد. از خاصیتهای ضدالتهاب و آنتیاکسیدان آن در مراقبت از پوست گرفته تا اثر تقویتی آن بر فولیکولهای مو، همگی نشان از ارزش بالای این گیاه طبیعی دارند.
بهکارگیری منظم محصولات حاوی بابونه، میتواند به داشتن پوستی شاداب، مویی درخشان و ذهنی آرام کمک کند؛ هدیهای از دل طبیعت برای مراقبت همهجانبه از زیبایی و سلامت انسان.